Bağımlılık Yaratan Maddeler Doğal olsun olmasın yeryüzünde bulunan pek çok madde bağımlılık yapar. Her maddenin etkisi farklıdır. Etki ne olursa olsun özünde hepsi insan sağlığına zarar verir. Sigara Tütün ürünlerinden sigara, puro vb. biri olan ve 4000'den fazla kimyasal madde içeren nikotin, beyinde faaliyeti olan temel bir tütün öğesidir. Sigaranın yol açtığı sağlık sorunlarından bazıları şunlardır: Kalp damarlarında tıkanıklık, bronşların daralması sonucu akciğer rahatsızlıkları, beyin damarlarında tıkanma ve buna bağlı felç, ayak ve bacak damarlarında tıkanma. Ayrıca sigara içenlerde akciğer kanseri olma riski 22 kat, mesane kanseri riski iki kat, bronşit riski 10 kat, kalp hastası olma olasılığı 3 kat daha fazladır. Gebelikte sigara ya da tütün kullanımı; erken doğuma, bebek ölümüne, düşük doğum ağırlığına neden olmaktadır. Sigara içenlerde içmeyenlere göre esrar kullanma riski 8 kat fazladır. Marketlerde satılan sigaraların 10 mg. veya daha fazlası nikotin içermektedir. Sigara içe çekerek içildiğinde, bir kullanıcı her bir sigarada ortalama 1 ila 2 mg kadar nikotin almış oluyor demektir. "Pasif içici", sigara kullanmayan biri sigara içen birinin sigara dumanını soluduğunda olur. İçmeseler bile pasif içiciler de akciğer kanseri olabilmektedirler. Pasif içici olmanın etkileri; sigara içilen ortamda ne kadar zaman geçirdiğine, odada ne kadar temiz hava olduğuna (havalandırma), ne kadar sigara içildiğine bağlıdır. Alkol  Alkolün tarihi neredeyse insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanların yerleşik hayata başlamaları ile alkol üretimi de başlamıştır. Alkol midede gastrit ve ülser, karaciğerde büyüme, yağlanma ve siroz, bağırsaklarda vitamin emiliminin azalması ve beslenme bozuklukları, sinir hücrelerinde hasar ve felç, kas güçsüzlüğü ve bunamaya yol açar. Uzun süre fazla miktarda alkol alan kişilerde alkolü kestikten 2-3 gün sonra ortaya çıkabilen, Deliryum Tremens denilen ve ölüm riski taşıyan bir tablo oluşabilir. Bilinç ve konsantrasyon bozukluğu, görsel halüsinasyonlar (gerçekte var olmayan şeylerin görülmesi), bulunduğu zamanı ve yeri karıştırma ile kendini belli eder. Hızlı başlayıp dalgalı bir seyir gösterir. Alkol alındıktan sonra, hızla ince bağırsaktan kana karışır. Kana karışan alkol miktarına göre, beynin çalışması yavaşlar. İçki içen kişinin kanına karışan alkol miktarı, içkinin hangi şartlar altında içildiğine (yer, kişinin psikolojik durumu, duygusal durumu, yanında başkalarının olup olmaması, herhangi başka bir madde alınıp alınmadığı), belirli bir zamanda ne kadar içtiğine, vücut ölçülerine, cinsiyetine, vücut yapısına ve metabolizmasına, midedeki yiyecek çeşidine ve miktarına göre değişir. Alkol kana karıştıktan sonra, hiçbir yiyecek ya da içecek onun etkisini azaltmaz. Uçucu Maddeler Etken maddesi toluene olan tiner, yapıştırıcılar, benzin, aseton gibi maddeler uçucu madde kapsamında değerlendirilir. Genel yargının aksine, uçucu maddeler sadece sokak çocukları tarafından kullanılmazlar. Elde etmek ucuz ve kolay olduğundan yaygın olarak kullanılmaktadırlar. Uçucu maddeler burundan koklanarak ya da ağızdan nefes alma yolu ile kullanılırlar. Alındıktan sonra ciddi bir sarhoşluk, denge bozukluğu, yürüme güçlüğüne neden olabilirler. Madde etkisindeki kişi agresif, öfkeli, saldırgan olabilir. Baş ağrısı, bulantı, kusma, tıkanma ve boğulma, ani ölümler meydana gelebilir. Uçucu maddelerin en tehlikeli yanı ilk denemede ya da bunu takip eden her hangi bir kullanımda kanamaya veya boğulmaya bağlı ani ölümlere yol açmalarıdır. Uçucu maddeler beynin yapısını değiştirip kalıcı tahribata yol açabilirler. Dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü, kavrama yeteneğinde bozulma gibi olumsuz etkileri vardır ve hafıza kaybı, konuşma bozukluğu gibi ciddi zihinsel tahribatlara yol açabilir. Esrar Esrar, Hint keneviri bitkisinin yapraklarının kurutulması suretiyle hazırlanan bir maddedir. Kahverengi, preslenmiş tabakalar ya da ot halinde satılır. Ot, joint, marihuana, gubar gibi isimlerle anılır ve sigara gibi içilir. Alındıktan sonra gevşeme, rahatlama, görme ve duyma duyularında artış, reflekslerde bozukluk ve dikkat dağınıklığına yol açar. Akciğer kanseri, bronşit ve unutkanlığa sebep olur. Esrarın bağımlılık potansiyeli vardır. Genellikle ilk denenen yasa dışı uyuşturucu madde esrardır ve eroin, kokain gibi diğer bağımlılık yapan maddelere geçişe neden olabilir. Tıpkı sigara gibi yağ dokusunda birikir. Sigaranın beden üstündeki olumsuz etkileri esrar için de geçerlidir (akciğer kanseri,bronşit, astım vb). Esrarın içinde 412 ayrı kimyasal madde vardır. Uzun süre ve yoğun olarak kullananlardaki diğer bir etkisi belleğin zarar görmesidir, kısa süreli hafıza etkilenir. Öğrenme ile ilgili fonksiyonlar da zarar görebilir. Esrar kullananlarda kullanmayanlara göre şizofreni benzeri bir hastalık görülme riski 7 kat fazladır. Ecstasy Ecstasy Son yıllarda giderek yaygınlaşan ecstasy, beyaz, kahverengi, pembe ya da sarı tabletler ya da kapsüller şeklinde satılmaktadır. Tabletlerin üstünde kuş, fil, gülen yüz gibi resimler bulunur. Ex, E, Beyaz Kumrular, Soda, Uçuş, Kanat gibi isimlerle anılır. Alındıktan sonra kişide enerji artışı, canlılık, algıda artış, karşı cinse yakınlık hissi ortaya çıkar. Koordinasyon bozukluğu, vücut ısısında ve kan basıncında artış, böbreklerde hasar, kalp ritminde bozukluğa neden olur. Beden ısısının artması iç kanamalara, böbrek üstünde olumsuz etkilere neden olabilir. Ecstasy kullanımına bağlı olarak gelişen ölüm vakaları genellikle yüksek ateş ve aşırı sıvı kaybından olmaktadır. Ecstasy'nin de bağımlılık potansiyeli vardır. Kişi bir süre sonra bu maddeyi almadan eğlenemez olur. Ecstasy'ye karşı tolerans gelişir ve kişi giderek kullandığı madde dozunu artırma gereksinimi duyar. Bu durum da bağımlılık belirtisidir. Piyasada ecstasy adı ile başka haplar da satılmaktadır. Kişi aldığı hapın içinde hangi maddelerin olduğunu bilemediğinden ecstasy yerine başka şeyler alma olasılığı yüksektir. Bu durumda kişi hem beklediği etkiyi görememekte, hem de bilinmeyen bir kimyasal maddeyi bedenine sokmuş olmaktadır. Eroin Eroin afyon haşhaşından elde edilir. Açık kahverengi renkte, toz halinde satılır. Toz, beyaz, H (eyç) adı verilir. Buruna çekilerek, damardan enjekte ederek (shot), buharını içe çekerek (kaydırma) ve sigara biçiminde (koreks) kullanılabilir. Alındıktan sonra gevşeme, hareket ve konuşmada yavaşlama, göz bebeklerinde küçülme, yüzde kızarıklık, ağız kuruluğu, mide bulantısı, kusma ve kuvvetli bir kaşınma isteği ortaya çıkar. Dikkat ve bellek bozuklukları görülebilir. Eroinin etkisi alındıktan sonraki 6-8 saat içinde geçtiği için bir süre sonra gün içinde 3-4 kez kullanma zorunluluğu ortaya çıkar. Bu durum eroinin bağımlılığının diğer maddelere göre daha hızlı gelişmesine yol açar. Yüksek dozda alındığında solunum yavaşlar, koma hali başlar ve bunlara bağlı olarak kişi hayatını kaybedebilir. Enjektörlerin paylaşılmasından ya da aynı enjektörün tekrar tekrar kullanılmasından ve madde etkisindeyken korunmasız cinsel ilişkiye girmekten dolayı kullanıcılarda HIV virüsü, Hepatit C ve diğer enfeksiyon hastalıkları görülür. Eroinin alınmadığı zaman ortaya çıkan yoksunluk belirtileri burun akıntısı, halsizlik, uykusuzluk, kas ağrıları ve kramplar şeklindedir. Kokain Kokain beyaz bir tozdur. Genellikle "kok, kola, pırlanta, pudra, toz şeker" gibi adlarla anılmaktadır. Bağımlılık yapıcı etkisi oldukça yüksektir. En sık kullanım yolu iyice ezilmiş tozun buruna çekilmesidir. Deri altına ya da damara enjeksiyon yolu ile ya da sigara gibi içerek kullanılabilir. Kokain az miktarda alındığı zaman keyif, coşkunluk ve neşe hali verir. Kişinin kendine olan güveni artar. Kullanımını takiben kalp atışının hızlanması ya da yavaşlaması, göz bebeklerinin büyümesi, kan basıncında düşme ya da artma gözlenir. Kokainin etkisi yaklaşık 30 ile 60 dakika içinde kaybolur. Bu süre zarfında eğer tekrar kokain alınmazsa yoksunluk belirtileri ortaya çıkar. Yoksunluğunda çöküntü, mutsuzluk, hiçbir şeyden zevk almama, sıkıntı, kaygı, sinirlilik, güçsüzlük, çok uyuma isteği, korkutucu rüyalar ortaya çıkar. Bu dönemde intihar gözlenebilir. Kokain yüksek dozda kullanıldığı zaman, kalp atım hızı artar, yüksek tansiyon ortaya çıkar. Sinirlilik, sosyal muhakeme kaybı, riskli cinsel girişimler, saldırganlık, hareketlilik, kalp ritminde bozukluk, göğüs ağrısı, kas zayıflığı, solunum güçlüğü ve koma gelişir. Burunda kanlanmaya bağlı kanamalar, bronşlar ve akciğerde hasar, tikler ve migren benzeri baş ağrıları oluşturabilir. Beyinde tıkanmalara ve beyin içi kanamalara yol açabilir. Kalp damarlarında tıkanma ve kalbin ritminde bozulmalar kokainin kalp üstüne olan istenmeyen etkilerinin başlıcalarıdır. Kokain kullanımını takiben kuşku dolu hezeyanlar ve halüsinasyonlar gözlenebilir. İlaç Olarak Kullanılan Ancak Bağımlılık Yapabilecek Maddeler İlaç, doktor tavsiyesiyle kullanılan tedavi amaçlı kimyasaldır. Belirtilen miktar, süre ve doktor kontrolünde kullanıldığında amacına ulaşır. Bunun dışında kalan kullanımlar kötü kullanımdır. Eczanelerde yeşil ve kırmızı reçete ile satılan bazı ilaçlar kötüye kullanıldıklarında bağımlılık yapabilirler. Etken maddesi flunitrazepam olan ilaç, ülkemizde eczanelerde satılmasa bile sokakta bulunmaktadır. Sadece yeşil reçeteli haplar değil, öksürük şurupları, kilo verdirme hapları, kas geliştiren ve doping içeren haplar, kas gevşetici spreyler de bağımlılık yapabilir. Alındıktan sonra vücutta rahatlama, gevşeme ve uykuya sebep olurlar. Heyecan gideren, sakinleştirici etkiye sahiptirler. Reflekslerde zayıflamaya neden olurlar. Bu ilaçlar alkol ile alındıklarında etkileri daha da artar. Ecstasy, kokain, eroin kullanıcıları tarafından kullandıkları maddelerin etkilerini değiştirmek veya o maddeyi bulamadıkları zaman yerine kullanmak suretiyle de alınırlar..